Thứ Sáu, 6 tháng 7, 2012

MÀU ĐỎ QUẢ DÂU




Đèo Đá Đẽo trên Quốc lộ 15 trong chiến tranh 

Đèo Đá Đẽo (trên đường HCM) ngày nay

Nơi đây trong chiến tranh là bến phà Xuân Sơn

(nay là bến thuyền đi động Phong Nha)

Máy bay Thần sấm của không lực Hoa Kỳ trong chiến tranh Việt Nam

Nữ Thanh niên xung phong (Ba sẵn sàng)

ảnh minh họa

Thư của Lê Kim Hải

"Rừng xanh vẫn đợi chờ", tiếng hát khe khẽ bên anh đó. Và "Nghe tiếng em ca" vẫn thánh thót trong lòng mê say của em.  Em vẫn ca, ca mãi Quàng Bình quê ta ơi trong chiều thứ 7.  Anh còn nghe thấy tiếng ca em không. Em vẫn ca để anh nghe đây...



Trên đường trở lại Phòng kỹ thuật công trường 15 bu lòng vui phơi phới, tự thưởng cho mình một cuộc vẫy vùng bơi lội trên dòng suối Hà Vi đẹp thâm u và huyền bí. Suối này gần một xóm nhà dân có đội Thanh niên xung phong 315 đóng quân. Nhìn lên đồi dâu rừng hấp dẫn quá, bu dấu vội chiếc xe đạp phượng hoàng vào lùm cây rồi  đi ngược lên đồi, thây kệ máy bay Mỹ ì ầm trên đầu.  Chao ôi là dâu, dâu bạt ngàn tít tắp. Cây dâu rừng không cao, chỉ lên đến ngực là cùng, quả to lắm bằng đầu ngón tay trỏ, mới nhú ra khoe màu xanh ngọc bích, dần dà chuyển sang đỏ tươi, chín mọng thâm trầm màu đỏ thẫm.  Sách Đại Nam nhất thống chí ghi “Rượu dâu: sản ở huyện Minh Chính, dùng quả dâu núi ủ thành rượu, vị ngọt, có lệ tiến”.  Lệ tiến là dâng lên vua, Minh Chính là huyện Bố Trạch Quảng Bình ngày nay, nơi có Quốc lộ 15 đi qua mà bu vừa lập chiến tích. Chỉ trong vòng mười lăm phút bu tuốt vào đầy chiếc mủ cối bọc vải xanh Tô Châu. Lại tìm một khoảnh đất có chỗ trũng để dọn tiệc ngộ nhỡ bom rơi đạn lạc mà lăn xuống. Không gì tuyệt bằng khi đang khát mà được chén dâu rừng. hihihi, ta là thảo dân, ta cũng là vua, không ai tiến thì ta tự tiến lấy. Cái vị dâu chua chua ngọt ngọt như có ma lực gọi mời, một mình làm một đại tiệc, chả mấy chốc mà bu xơi hết số dâu đựng trong chiếc mủ cối…

***

 Chiến tích mà bu nói đến chẳng qua là chó ngáp phải ruồi. Số là hồi đó Mỹ chuyển hướng oanh kích từ quốc lộ 12 quay sang băm nát Quốc Lộ 15 đoạn từ phà Xuân Sơn (nay là bến thuyền Phong Nha) vào trị trấn Cộn.  Không hiểu không lực Hoa Kỳ định dở chiêu gì đây. Bu được giao nhiệm vụ đi thống kê có bao nhiêu hố bom làm hỏng đường cần phải san lấp, khối lượng san lấp là bao nhiêu, có bao nhiêu quả bom nổ chậm, tất cả những gì đã thống kê phải gắn vào lý trình đường bộ. “cậu phải làm chính xác và khẩn trương trong vòng bốn ngày để tôi có số liệu  báo cáo lên ban chỉ huy công trường trong cuộc họp bàn công tác bố trí quân cán trên toàn tuyến 15 sắp tới”. Đấy là mệnh lệnh của đồng chí trưởng phòng kỹ thuật kiêm bí thư chi bộ. Năm mươi cây số chi chít hố bom và bom nổ chậm mà thống kê trong vòng bốn ngày thì chỉ có phép lạ mới làm được. Thực ra, đồng chí trưởng phòng đang thực thi nghị quyết của chi bộ nhận định về một số cán bộ kỹ thuật trẻ không mấy nhiệt tình phấn đấu đứng vào hàng ngũ của đảng. Riêng bu chi bộ phê thêm, “anh này sặc mùi tiểu tư sản, nghe đâu học hành giỏi giang nhưng chỉ là lý thuyết suông, mới ra khỏi giảng đường đại học non tháng, kiến thức chiến tranh là dê rô, bởi vậy cần phải theo dõi và thử thách nhiều”. Thế nhưng chỉ có ba ngày là bu làm xong công việc. "Phép lạ" của bu là đi đến địa phương nào cũng trình giấy giới thiệu (do phòng hành chính cấp) cho người có trách nhiệm của địa phương đó. Thấy cậu bé thư sinh mà là kỹ sư cầu đường thì họ thương và nể, các cô choai choai càng nể tợn. Hóa ra khi bom nổ hoặc bom chưa nổ thì dân quân tự vệ nơi đó đã theo dõi, ghi sơ đồ, và cắm biển báo hiệu hẳn hoi. Bu chỉ việc xin ghi lại và thẩm tra những nơi thấy cần thiết.

 ***

Đúng là tham của rừng rưng nước mắt, đại tiệc dâu vừa xong thì bu thấy trong đầu ong ong, cả đồi dâu như chếnh choáng, cây cối ngả nghiêng, núi đồi lảo đảo. Bu lấy cặp tài liệu gối lên đầu và nằm lăn ra đất, chẳng còn biết trời trăng gì nữa… Không! Bu đang đi cạnh bờ suối Hà Vi thâm u và huyền bí, hai bàn chân không bén đất, mà lướt thướt trên đọt cây dâu rừng. Và kìa, nước suối Hà Vi dâng cao, bu chạy ngược lên đồi nhưng nước cứ đuổi theo mãi, mà lạ, càng chạy nhanh càng không thấy mình dịch chuyển được bao xa. Hoảng quá bu trèo lên một cây cao, nhưng các cành cây đầy rắn rết, chúng nó cũng chạy nước để được sống. Bu đành nhảy tùm xuống nước muốn ra sao thì ra, may sao vớ được một khúc gỗ đang trôi về phía cầu Hà Vi. Bu rùng mình vì lạnh, miệng ú ớ và vùng dậy. Quái lạ, mặt mũi tóc tai bu ướt sủng những nước là nước.  trước mặt bu nhập nhòa bóng người con gái mặc đồng phục “Ba sẵn sàng” màu cỏ úa. Nàng ngồi đó, tóc dài chấm đất, tay cầm chiếc khăn bông cũng màu cỏ úa ướt đẫm nước. “A! người này vắt nước lên mặt mũi mình đây”, bu nghĩ thế, và chưa kịp nói lời cảm ơn thì cô gái đưa bu một nắm lá tươi, nói như ra lệnh, anh nhai và và nuốt ngay nắm lá này vào… Bu ngoan ngoãn làm theo, vài phút sau thấy những gì trong bụng cứ bò dần lên cổ họng, vừa chạy khỏi chỗ nằm được vài bước thì nôn thốc nôn tháo. Sợ quá, dâu rừng nhào ra đỏ như vệt máu loang, được cái thấy người như nhẹ hẳn ra. Và sau khi ngấu nghiến hết veo ba bánh lương khô cao cấp A72,  uống vài ngụm nước có hòa mấy viên tăng lực của cô gái trao cho, bu mới hoàn hồn trở lại.


***

Cô gái “Ba sẵn sàng” bảo đã nhiều người say dâu rừng rồi, bụng đang đói mà ăn quá nhiều dâu vào là say. Em đang giặt dưới suối thấy có người dấu xe đạp vào bụi rồi đi lên đồi dâu mãi không thấy xuống là biết có chuyện rồi. Chị Hải ngoài Móng Cái mà biết chuyện anh say tít mù thế  này chắc lo lắm đây. Bu ngờ ngợ, sao con người trên trời rơi xuống này lại biết chị Hải ngoài Móng Cái?  Anh ngạc nhiên lắm sao? Em còn biết cả chuyện chị ấy đã từng hát cho các chiến sĩ cao xạ pháo ngoài ấy nghe bài Quảng Bình quê ta ơi nữa kia, vừa hát vừa khóc nức nở, người ta hỏi tại sao thế, chi ấy bảo, người yêu em đang chiến đấu trong tuyển lửa Quảng Bình… Thì có gì mà lạ, do anh quay đi trở lại nhiều lần, chiếc cặp ba dây anh làm gối tung ra, gió làm giấy tờ trong cặp bay tung tóe, em đã nhặt lại, sắp xếp ngăn nắp hộ anh, trong đó có lá thư chị Hải… Bu bảo, tôi cảm ơn cô lắm lắm, nhưng riêng vụ đọc thư thì tôi phải kiện cô ra tòa. Cô gái hồn nhiên, anh kiện thì em đi hầu, và thế này, anh trả lời được một câu hỏi của em thì em chịu hầu kiện, còn nếu không thì thôi. Cô hỏi đi, tôi sẵn sàng trả lời. Vậy anh nói em nghe, tại sao quả dâu có màu đỏ. Ơ hay! Thiên nhiên tạo hóa sinh ra thế thì tôi biết làm sao được, vậy thì cô có giải thích được tại sao không?

***

Cô gái kể với nụ cười không tắt trên môi. Ngày xửa ngày xưa quả dâu chín vẫn xanh, nó chỉ đỏ khi một đôi trai gái vùng này yêu nhau mà không đến với nhau được. Chàng trai con nhà quyền quý, giàu có, chữ nghĩa đầy mình. Cô gái tuy xinh đẹp nhưng nhà nghèo. Bố mẹ chàng trai kiên quyết không chọn cô gái nhà nghèo kia về làm con dâu. Bị bố mẹ ngăn cấm, nhưng hai người vẫn lén lút hẹn hò gặp gỡ nhau bên suối Hà Vi dưới chân đồi dâu này. Một hôm cô gái ra ngồi đợi người yêu ở mô đá to đùng bên suối mà chúng ta nhìn thấy kia. Đợi mãi, đợi mãi, vẫn chưa thấy người yêu đến. Bổng nhiên một con hổ xuất hiện trước mặt, cô gái vùng chạy vào rừng dâu, hổ đuổi sát nút, cô gái cởi khăn ra ném vào mặt hổ. Con vật  theo bản năng, ngoạm lấy tấm khăn và giằng xé rách vụn. Cô gái chạy thoát thân…Bấy giờ cũng là lúc chàng trai đến chỗ hẹn người yêu, không thấy nàng đâu, chàng bổ đi tìm. Một lúc sau chàng phát hiện ra dấu chân hổ và nhặt được tấm khăn mà người yêu vẫn bịt mặt để dấu mọi người mỗi lần đến chỗ hẹn. Chàng bật khóc khi thấy tấm khăn đầm đìa máu đỏ, nghỉ là nàng đã bị hổ ăn thịt rồi. Thực ra đấy là máu con mồi còn dính vào miệng hổ mà nó vừa săn được trước đó chưa lâu. Chàng trai đau xót khôn cùng, trở lại chỗ hẹn và rút kiếm ra đâm vào ngực ... Cô gái thoát chết, trở lại chỗ hẹn thì ôi thôi chàng đã tắt thở. Nàng buồn rầu rút kiếm ra khỏi ngực chàng trai và cắm sâu vào trái tim mình để mong được gặp chàng ở một thế giới khác.  Máu hai người đã lần lượt phun ra ướt đẫm những quả dâu, biến chúng đang xanh  hóa thành đỏ. Thế rồi hết mùa này sang mùa khác, giống dâu có quả màu đỏ ấy lan tràn khắp cả vùng đồi mà anh và em nhìn thấy đó.

***

Câu chuyện làm bu bàng hoàng mặc dù không tin là có thật, và chưa biết phản ứng ra sao thì cô gái chỉ lên trời bảo, bây giờ nơi đây không còn hổ nữa mà trên trời kia, lũ con ma và thần sấm Hoa Kỳ đang gieo rắc cái chết. Anh xem, ba chiếc thần sấm đang kiến lập vòng tròn sát thủ, chúng ta ngồi ở tâm cái vòng tròn ấy đấy. Bu bảo, mục tiêu bọn này chắc chắn là cầu Hà Vi. Cô gái đế thêm, cầu Hà vi và những con người giữ cho chiếc cầu ấy thông xe ngày đêm…Bỗng cô gái nói to,  kìa một chiếc đang lấy độ cao, bu đảo mắt nhìn theo ngón tay cô gái chỉ, đột nhiên cô thét lên, nằm xu… uống …xuống, rồi xô mạnh bu vào chỗ đất trũng và nằm đè lên. Chao ôi, ta là nam nhi thân dài vai rộng, ai lại để một cô gái chân yếu tay mềm che chở thế này. Bu nổ lực vùng vẫy, cô gái dùng hết sức ấn đầu bu xuống, nói trong hơi thở, anh Toàn, anh rất cần cho cuộc chiến này, anh không được chết, hiểu chưa nào…Bổng cả đồi dâu rùng rùng như động đất, tiếng gầm rú xé nát bầu trời, hai tiếng nổ liên tiếp xé tai. Mấy giây sau, đất đá rơi xuống chỗ hai đứa nằm nghe lộp độp, bu nhoài người xem cô gái có bị đất đá gây thương tích gì không. Cô hét vào tai bu, mới một chiếc cắt bom, còn hai chiếc nữa …Em không làm sao đâu. Sáu lần đất rung chuyển, sáu lần bom nổ, đúng như cô gái dự đoán…Rồi ba chiếc con ma cũng bay về phía biển. Cô gái thảng thốt, thôi chết rồi, xóm nhà dân đang cháy, đơn vị 315 của em không biết có làm sao không. Em phải về đây, bu nắm tay cô giữ lại như một phản ứng vô thức, nàng nói hẹn gặp lại anh, rồi vụt chạy như một cơn lốc về phía lửa khói nghi ngút bên kia suối. Bu quay lại chỗ bị say dâu rừng lấy cặp tài liệu và nhặt được chiếc khăn bông xanh màu cỏ úa của cô gái dùng để đắp nước lên mặt bu. Ở một góc khăn có chữ Na thêu chỉ đỏ. Na,  hẳn là tên cô gái Ba sẵn sàng, nàng vụt hiện rồi vụt biến trước bu như một tia chớp. Na..Na… thế nào anh cũng phải gặp lại được em

***

Cuộc sống thời chiến rày đây mai đó. Sau chuyến đi công tác nhớ đời ấy, bu được tổ chức ty giao thông điều lên công trường 12. Chỗ ở mới của bu là bản Lằng khằng thuộc tỉnh Khăm Muộn nước Lào. Nhiều năm sau, gặp ai ở công trường 15 cũ bu đều hỏi thăm về đơn vị 315 với người con gái có tên là Na. Mỗi người nói một cách. Người này bảo đơn vị 315 có cô giáo dạy bổ túc văn hóa tên là Nga đã hy sinh trong trận Mỹ thả bom bi. Người khác kể, đơn vị 315 có một cô giáo dạy văn hóa, không rõ tên gì, trước giải phóng lấy một anh cán bộ kỹ thuật trung cấp quê Thanh Hóa, cô ấy phải rời đơn vị về quê chồng vì đang nuôi con nhỏ.  Với bu, một khi quả dâu rừng còn màu đỏ, nước suối Hà Vi còn mãi miết về xuôi, thì Na vẫn sống hoài trong kí ức một thời đạn bom vậy.

35 nhận xét:

  1. Đọc một mạch hồi ức của anh ...Nó y như một cuốn phim chiếu chậm đầy cảm xúc . Có phải càng già người ta lại hay ngoái lại cái phần đời cũ rích đã qua ko anh Bu nhỉ ?

    Hy vọng con cháu chị Na kia sẽ được nghe chuyện chị kể lại ...và biết đâu đọc bài này . Có một cuộc tương phùng để nói về câu chuyện rừng dâu đỏ thì quả là vui lắm anh Bu hén ?

    Trả lờiXóa
  2. Trên mười năm trước bu đã định viết lại chuyện này. Lâu lâu đi lên động Phong Nha bu dừng lại nhìn về phía đồi dâu. Một lần, chặt nguyên một cây dâu về cắm bên hàng rào ngắm nghía. Lại ra chợ Đồng Hới mùa bán dâu, chụp hình những thúng dâu chín mọng. Bu chưa viết vì thấy chữ nghĩa không tài nào nói hết cảm xúc của mình...Bây giờ cái rừng dâu ấy xa bu trên ngàn cây số .., Viết vì kỷ niệm thôi thúc, vì tuổi già hay nhớ về quá khứ. Cảm ơn gió là người đầu tiên đến với bài viết này

    Trả lờiXóa
  3. Thích lắm anh Bu...Gió đọc và hình dung chàng trai trẻ là anh Bu rất nhiều năm trước đã say sưa, hăm hở, háo hức trên cái đồi dâu ấy như thế nào ..

    Gió là người cũng hay sống với hồi ức nên đọc và hiểu anh Bu cảm xúc thế nào ... Không có ngôn từ nào diễn đạt được hết cảm xúc nhưng viết hay nói ra có khi chỉ là một cách trả nợ cho chính cái hồi ức luôn đau đáu trong lòng mình thôi anh Bu ạ ..

    Trả lờiXóa
  4. Từ 65 đến 75 là 10 năm chịu bom đạn trên các con đường miền trung, bu rơi vào nhiều tình huống oái oăm lắm. Tiếc là không đủ tài năng để diễn đạt thôi

    Trả lờiXóa
  5. Từ từ cũng nên viết lại anh Bu ạ ..

    Trả lờiXóa
  6. Chỉ một câu chuyện ngắn trong cuộc đời anh Bu khi còn chiến tranh mà em đọc như một thiên tiểu thuyết đẹp vậy.
    Mong chị Na vẫn còn sống để có kết đẹp.
    Em thấy chị Gó nói rất đúng: "Từ từ cũng nên viết lại anh Bu ạ .."

    Trả lờiXóa
  7. Anh ơi đâu cần ngôn từ, mà chính cảm xúc dâng tràn trong tim trong óc sẽ tự viết lên bài ca bi tráng của cuộc đời. Bài viết rất nhiều hình ảnh và em nghĩ làm rung động người đọc !

    Trả lờiXóa
  8. Mong cô ấy vẫn còn sống, mà ngộ nhỡ có làm sao thì với bu cô ấy chưa mất bao giờ. Con người thực sự sống trong lòng người khác latran à

    Trả lờiXóa
  9. Andro nói đúng lắm, Phải đi từ trái tim mới đến với trái tim được

    Trả lờiXóa
  10. Phải mà có... 8 chiếc Thần sấm hay con ma quần đảo lâu lâu thì hay quá :-))

    Trả lờiXóa
  11. Bây giờ bác Bu ở Vũng tàu không biết trên núi người ta còn trồng quả có tên người con gái mà bác rất muốn gặp lại không? Quả Na ấy (trong Nam kêu trái Mãng cầu), tôi có bà con với một Ni trú trì ở chùa Phật bà nam hải ở bãi Dứa, trên núi sau chùa trồng rất nhiều Na, có lần tôi ghé chơi cô mang cả sọt ra đãi. :-))

    Trả lờiXóa
  12. Chỉ chỉ cần ba chiếc (ma hay sấm) nó quần đảo cho suốt đêm thì thì bu tui hết còn thở được hihihi

    Trả lờiXóa
  13. Anh Bu còn giữ cái khăn ấy không?

    Trả lờiXóa
  14. Cả chuỗi sự kiện sẽ còn mãi mãi trong hồi ức thôi anh Bu à!
    Nếu gặp lại chắc cô ấy cũng sấp sỉ bằng tuổi chị Thu Hà anh nhỉ?

    Đôi khi ta lại không mong gặp lại. Chỉ muốn những kỷ niệm của cuộc đời ở mãi trong ký ức để nó mãi là những hoài niệm đẹp luôn làm cho ta rưng rức rung động khi nhớ về.

    Trả lờiXóa
  15. Anh Hiệp ơi! Ngẫm ra anh chàng phu lục lộ này còn nhiều hồi ức lịch sử, mà hồi ức nào cũng liên quan đến nhiều bóng hồng mà chàng gặp khi rong ruổi trên đường..

    Chắc anh Bu sắp sửa viết ra đây. M và các bạn chờ xem đấy nhé!

    Trả lờiXóa
  16. Sau đó, anh Bu chắc mong những Thần Sấm ấy nó cứ quần trên bầu trời quanh đấy, để dưới trũng sâu kia lâu lâu chàng lại trồi người lên.. để xem nàng có bị sao không.. hihi.

    Trả lờiXóa
  17. Đúng không? Anh Bu, trong hiểm nguy từ tiềm thức anh vẫn nhoài người lại xem cô gái ấy có sao không?

    Hihi.. bây giờ M và anh Hiệp lại nghĩ :" Giá như..."

    Trả lờiXóa
  18. M chưa biết và chưa được ăn qua quả dâu rừng, có phải dâu da không hở anh Bu ơi? chắc chắn không phải dâu tằm rồi..

    M tìm thấy trên mạng về quả dâu rừng chỉ có hình này, thấy quả đẹp quá.

    Trả lờiXóa
  19. Bu cũng rất thiện cảm những cô nào có tên là Na
    Nếu bạn về đây ta cùng đến thăm chùa và cái vườn Na ấy nhé.

    Trả lờiXóa
  20. Rất tiếc, thư cô Kim Hải thì còn giữ được còn khăn thì mất lâu rồi

    Trả lờiXóa
  21. Đúng thế đấy TTM à

    Còn ngày rồi lại còn đêm
    Còn dâu màu đỏ còn em trong lòng

    Trả lờiXóa
  22. Cứ để như thế, những hồi ức ấy sẽ mãi ở trong lòng anh Bu nhỉ!

    Trả lờiXóa
  23. Trên mạng, trên Goole không có loại dâu bu nói đến. Hình như nó chỉ mọc ở Bố Tạch QB thôi hay sao ấy. Trước đây bu đã chụp nhiều hình về loại dâu này, bây giờ thất lạc đâu không tìm ra được nữa

    Trả lờiXóa
  24. Bu tự thấy không có năng khiếu viết hồi ức quá khứ TTM à

    Trả lờiXóa
  25. Thế thì tim sẽ lòng thòng..
    Từng ngăn, từng nấc.. tiếng lòng vỡ tim...

    Bấy lâu tim mãi im lìm
    Bây giờ rưng rức đi tìm... tiếng xưa..

    Trả lờiXóa
  26. Nhưng bạn bè vào đọc ai cũng thấy cảm động đấy thôi.. điều đó chứng tỏ anh viêt về hồi ức rất sống động đó anh Bu ơi!

    Trả lờiXóa
  27. Anh Bu ơi! M để nhạc autoplay nghe cho vui anh Bu nhé.

    Trả lờiXóa
  28. xúc động quá, hic hic em không biết nói gì hơn

    Trả lờiXóa
  29. Có dịp đến VT thể nào cũng kéo bác đến chùa Phật bà nam hải, ở số 112 Hạ Long ấy.

    Trả lờiXóa
  30. bac bu ke chuyen hap dan qua, chi Na, chi Hai ...ngay xua deu nguong mo anh ky su tre dao hoa nhung em thay thien tinh su voi bac Ha ma bac ke hoi ben 360 yahoo ay con tuyet hon nua co.

    Trả lờiXóa
  31. Vụ chị Hà Đặng Hồng Kỳ đã thay tên đổi họ kể một lần rồi hihihi

    Trả lờiXóa
  32. Chỉ thế thôi là cảm ơn bạn rồi

    Trả lờiXóa
  33. Thật tuyệt, hồi ức của bác Bu như một truyện ngắn hoàn hảo. Cuộc sống, nhất là thời chiến tranh khốc liệt ấy lại có những cảnh thật trữ tình và hào hùng như thế.
    Tuy nhiên, bác Bu không nên đi tìm cố nhân làm gì. Hãy để nguyên ký ức về Na và cái hơi ấm mềm mại, đượm mùi con gái ấy trong tâm trí.
    Bà cụ Na bây giờ cũng không thích gặp anh đâu. Hii

    Trả lờiXóa
  34. Chiến tranh tạo nên những tình huống khác thường trong cuộc sống. Đội quân TNXP hồi ấy chủ yếu là nữ, tầm tuổi 18-20, hồn nhiên, mơ mộng, và cũng rất can trường. Những mẫu chuyện về họ thì nhiều lắm...Riêng Na, trước đây bu vài lần tìm mà không gặp được, nay càng không thể gặp lại nữa vì quá lâu rồi. Đề nghị của bạn TORO cũng là một ý hay.

    Trả lờiXóa